دومین رویداد روز داده‌کاوی و هوش مصنوعی امیرکبیر (DAI-DAY-2025)

دومین رویداد روز داده‌کاوی و هوش مصنوعی امیرکبیر (DAI-DAY-2025) در 5 فوریهٔ 2025 در دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شد و با استقبال پژوهشگران، دانشجویان، متخصصان فناوری و علاقه‌مندان حوزه‌های میان‌رشته‌ای روبه‌رو شد. این رویداد که پس از چند ماه تلاش انجمن علمی و دانشجویان دانشکدهٔ ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر و با حمایت مالی داتین برگزار شد، فرصتی ارزشمند برای تبادل دانش، ارائهٔ پژوهش‌های نو و بررسی روندهای آیندهٔ هوش مصنوعی و داده‌کاوی فراهم کرد. مراسم با سخنرانی آقای Behnam Yousefimehr، دبیر اجرایی رویداد، آغاز شد. او ضمن خوشامدگویی به شرکت‌کنندگان، دربارهٔ اهمیت و اهداف این گردهمایی علمی برای نزدیک‌کردن دیدگاه‌های علاقه‌مندان حوزه‌های میان‌رشته‌ای سخن گفت و بر ضرورت تعامل سازنده میان دانشگاه و صنعت تأکید کرد. Yousefimehr با اشاره به مسیر رشد و تکامل رویداد DAI-DAY، از تلاش‌های تیم اجرایی و کمیتهٔ علمی و حمایت داتین قدردانی کرد و این رویداد را بستری برای تبادل دانش و ایجاد فرصت‌های همکاری میان پژوهشگران و فعالان صنعت در بخش‌های مختلف مهندسی، علوم تجربی، پزشکی و علوم انسانی دانست. او همچنین بر اهمیت ارتباط میان متخصصان هوش مصنوعی و داده‌کاوی و شبکه‌سازی علمی تأکید کرد و از نقش این رویداد در شکل‌گیری نسل تازه‌ای از متخصصان میان‌رشته‌ای سخن گفت.

در ادامه، پروفسور Dariush Kiani، رئیس دانشکدهٔ ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر، بر اهمیت نقش دانشگاه در توسعهٔ فناوری‌های نو تأکید کرد و گفت پیشرفت در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی و علم داده به رویکردی متوازن و تخصیص عادلانهٔ منابع نیاز دارد. او خاطرنشان کرد که باید با تکیه بر بینش و دانش عمیق استادان باتجربه در ریاضیات، علوم کامپیوتر و آمار، مسیر توسعهٔ این علوم به‌درستی هموار شود. وی همچنین برگزاری چنین رویدادهایی را عاملی مهم در ایجاد شور علمی میان دانشجویان و پژوهشگران دانست و از تلاش برگزارکنندگان برای فراهم‌کردن بستری برای تبادل دانش قدردانی کرد. او هوش مصنوعی و داده‌کاوی را از کلیدی‌ترین حوزه‌های پیشرفت جامعهٔ جهانی توصیف کرد و افزود: این علوم بی‌تردید بر پایهٔ ریاضیات، علوم کامپیوتر و آمار استوارند و خوشبختانه این پیوند در دانشکدهٔ ریاضی و علوم کامپیوتر به‌صورت عمیق مورد توجه قرار گرفته است.

سپس سخنرانان دعوت‌شده، از جمله استادان برجستهٔ دانشگاه‌های کشور و فعالان صنعت، تجربه‌های خود را ارائه کردند. ابتدا آقای Mohammad Amin Ghaemi، مدیر فنی دفتر قزوین داتین، اقدامات گوناگون شرکت و مدرسهٔ داتین را برای پرورش نیروهای مناسب در حوزهٔ هوش مصنوعی معرفی کرد و دربارهٔ فرصت‌های شغلی و روش‌های همکاری با داتین توضیح داد.

در ادامه، دکتر Masoud Mahootchi، رئیس دانشکدهٔ مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت، بر پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در حوزهٔ هوش مصنوعی تأکید کرد. این پژوهشگر برجسته سپس به پیوند هوش مصنوعی و یادگیری تقویتی با شبیه‌سازی و بهینه‌سازی در کاربردهای گوناگون پرداخت. استفاده از مدل‌های رگرسیون و فرامدل‌ها برای حل مسائل صنعتی نیز از موضوعات این سخنرانی بود.

دکتر Hossein Zeinali، عضو هیئت علمی گروه مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر و از دیگر سخنرانان مراسم افتتاحیه، روش‌های مختلف پردازش زبان طبیعی و تحلیل صدا را بررسی کرد و توصیه‌های کاربردی برای استفاده از مدل‌های ترکیبی در این حوزه ارائه داد.

دکتر Hadi Zare، رئیس دانشکدهٔ سامانه‌های هوشمند دانشگاه تهران، نیز دربارهٔ کاربردهای هوش مصنوعی در شبکه‌های اجتماعی و توسعهٔ شبکه‌های عصبی گرافی (GNN) در کاربردهای عملی، از جمله حمل‌ونقل و بیمه، سخن گفت. بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای حل مسائل گوناگون از طریق کشف ارتباط میان اجزای مسئله به کمک گراف‌ها، از دیگر محورهای مورد تأکید این پژوهشگر میان‌رشته‌ای بود.

پروفسور Mohammad Sharifi، مدیر ارتباط با صنعت دانشگاه صنعتی امیرکبیر، نیز تازه‌ترین دستاوردهای هوش مصنوعی در صنعت نفت را ارائه کرد و بر بومی‌سازی روش‌های هوش مصنوعی متناسب با نیازهای صنعت تأکید داشت. این پژوهشگر برجسته و استاد مهندسی نفت، ضعف مجموعه‌داده‌ها را یکی از چالش‌های پیشِ روی پروژه‌های هوش مصنوعی در صنعت نفت دانست و از اجرای پروژه‌های صنعتی مرتبط با هوش مصنوعی از طریق تشکیل گروه‌های میان‌رشته‌ای حمایت کرد.

دکتر Ali Mohaddes، عضو هیئت علمی دانشکدهٔ ریاضی و علوم کامپیوتر، نقش مهم هوش مصنوعی را در مواجهه با چالش‌های امروز برجسته کرد. او در ارائهٔ خود با اشاره به تجربه‌های صاحب‌نظران شناخته‌شدهٔ علوم کامپیوتر، بر ضرورت توجه هم‌زمان به جزئیات و کیفیت در محصولات هوش مصنوعی تأکید کرد. وی همچنین اهمیت نگاه تخصصی به هوش مصنوعی را مطرح کرد و کاربردهای آن را در حوزه‌های گوناگون بررسی کرد.

از بخش‌های قابل‌توجه این رویداد، نشست اختصاصی استادان دانشگاه و چهره‌های برجستهٔ صنعت با مدیریت پروفسور Mehdi Ghatee، دبیر علمی و رئیس رویداد، بود. به‌گفتهٔ این متخصص علوم کامپیوتر، تعامل میان دانشگاه، صنعت و دولت برای پیمودن مسیر هوش مصنوعی و تبدیل چالش‌ها به فرصت‌ها ضروری است. دولت با هدف یکپارچه‌کردن تلاش‌های دانشگاه و صنعت، نقشی حیاتی در سیاست‌گذاری دارد. این سه نهاد اغلب با گسست ارتباطی روبه‌رو هستند: درحالی‌که یک طرف به‌دنبال مسائل مشخص برای حل‌کردن است، طرف‌های دیگر انتظار نتایج معجزه‌آسا دارند؛ انتظاری که به‌ویژه در میان سیاست‌گذاران رایج است. این انتظار غیرواقع‌بینانه می‌تواند به سوءتفاهم میان سه بخش بینجامد. به‌گفتهٔ این پژوهشگر و رئیس مرکز فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، برگزاری چنین رویدادهایی می‌تواند گفت‌وگو میان این ذی‌نفعان را تسهیل کند و همکاری لازم برای موفقیت طرح‌های هوش مصنوعی را گسترش دهد.

در این نشست، چهره‌های شناخته‌شده‌ای از جمله دکتر Mohammad Mahdi Bejani، مدیر فنی شرکت آرمان؛ خانم Narges Mohammadinejad، مدیرعامل و بنیان‌گذار شرکت هوش مصنوعی اهورا؛ آقای Hamed Alizadegan، برنامه‌نویس ارشد هوش مصنوعی داتاین؛ و آقای Sepanta Montazeri، بنیان‌گذار استارتاپ XRBax، دربارهٔ روندهای نو، چالش‌ها و فرصت‌های پیشِ روی هوش مصنوعی و نقش دانشجویان و پژوهشگران در این مسیر بحث و تبادل نظر کردند.

این بخش از برنامه فضایی مناسب برای تعامل دانشگاه و صنعت فراهم کرد و راهکارهایی برای تقویت همکاری‌های علمی و تجاری ارائه داد. مهم‌ترین این راهکارها، ایجاد سازوکارهای قابل‌اعتماد برای به‌اشتراک‌گذاری داده، توجه به مدل‌های سبک‌وزن برای وظایف یادگیری، و ایجاد مدل‌های مناسب سخت‌افزاری‌نرم‌افزاری در حوزهٔ هوش مصنوعی بود.

در بخش علمی این رویداد، مقاله‌های ارسالی از 100 گروه پژوهشی برای ارائه بررسی شدند که از میان آن‌ها، 8 گروه برای سخنرانی و 18 گروه برای ارائهٔ پوستر انتخاب شدند و آثار خود را در بعدازظهر روز رویداد ارائه کردند. این پژوهش‌ها که تازه‌ترین دستاوردهای علمی و کاربردهای عملی هوش مصنوعی و داده‌کاوی را پوشش می‌دادند، با استقبال گستردهٔ شرکت‌کنندگان روبه‌رو شدند.

در پایان مراسم، پروفسور Ghatee از همهٔ سخنرانان، شرکت‌کنندگان و تیم اجرایی قدردانی کرد. او ضمن ابراز رضایت از برگزاری موفق این رویداد، بر اهمیت تداوم چنین برنامه‌هایی برای رشد و پیشرفت علمی و صنعتی کشور تأکید کرد و امید داشت این مسیر در آینده با توان بیشتری ادامه یابد.

رویداد DAI-DAY-2025 بار دیگر نشان داد که پژوهشگران و دانشجویان ایرانی توانایی بالایی در توسعهٔ فناوری‌های نو در کشور دارند. این گردهمایی علمی بستری پویا برای شبکه‌سازی، ارائهٔ تازه‌ترین پژوهش‌ها و ایجاد تعامل سازنده میان دانشگاه و صنعت فراهم کرد و گامی مهم در توسعهٔ دانش و فناوری در حوزهٔ هوش مصنوعی و داده‌کاوی برداشت.